Vào đầu thế kỷ 20, một số nhà tư bản Việt Nam bắt đầu đặt chân kinh doanh nghề vận tải đường biển. Đi đầu là nhà tư bản Bạch Thái Bưởi với đội tàu thuyền có tổng trọng tải 4.069 tấn, vận chuyển hành khách là chủ yếu và có các cơ sở đóng và sửa chữa tàu.

Ngay sau khi CM T8 thành công, ngày 28/8/1945, Chính phủ lâm thời nước Việt Nam dân chủ công ḥa ra tuyên cáo về việc quản lư các ngành Giao Thông Vận Tải, kiến trúc, thủy lợi và bưu điện.
Ngày 13/11/1945, Bộ GTCC đă quyết định thành lập ủy ban quản lư tàu thuyền, có trách nhiệm quản lư ngành vận tải đường biển trong cả nước: "Phụ trách việc đi lại trên sông, biển; xem xét, kiểm tra tàu thuyền, thi hành luật pháp trên tàu, sông; thu thuế, xét xử những vụ tranh chấp giữa chủ tàu và công nhân". Sau đó, nhiệm vụ trọng tâm của ngành Giao Thông Vận Tải nói chung, vận tải đường thủy nói riêng tập trung phục vụ cho cuộc kháng chiến chống Pháp của dân tộc.
Đầu tháng 4/1947, ủy ban kháng chiến miền Nam Việt Nam đă thành lập pḥng hàng hải Nam bộ để tăng cường công tác vận tải biển con đường duy nhất có thể vận chuyển một số lượng lớn vũ khí và hàng hóa đảm bảo cho cuộc kháng chiến ở miền Nam.
Năm 1949, Nhà nước đă mua thêm một tàu Sông Lô, trọng tải 100 tấn, con tàu hiện đại đầu tiên của ngành biển nước ta, đảm nhận chở vũ khí, thuốc men, giấy mực, máy in... bí mật từ Thái Lan về Cà Mau.
Từ năm 1954 đến 1975, đất nước bị chia cắt làm hai miền. Với hai chế độ chính trị - xă hội và kinh tế khác nhau, ngành vận tải thủy được xây dựng và phát triển theo đường lối kinh tế và phương thức sản xuất khác nhau.
Ở miền Bắc, để thể chế hóa ngành vận tải thủy, trong đó có vận tải biển và vận tải sông, ngày 11/8/1956, Bộ trưởng Bộ Giao thông Công chính đă ban hành Quyết định số 70/ND thành lập Cục Vận tải thủy với chức năng quản lư các luồng lạch sông biển, bao gồm: quản lư vận tải quốc doanh sông biển, xây đựng và quản lư các xưởng sửa chữa và đóng tàu thuyền mới, cải tạo và hướng dẫn vận tải tư nhân.


Ngày 10/7/1965, Chính phủ có Quyết định số 136/CP thành lập Cục Vận tải đường biển gồm các bộ phận: đội tàu biển, hệ thống cảng biển, đại lư hàng hải, bảo đảm an toàn hàng hải, công nghiệp sửa chữa cơ khí, trường đào tạo công nhân kỹ thuật.
Giai đoạn 1965-1975, ngành Hàng hải đă góp phần tích cực vào công cuộc xây dựng và bảo vệ miền Bắc, giải phóng miền Nam thống nhất nước nhà. Đă hoàn thành xuất sắc công tác tiếp nhận và vận chuyển bằng đường biển hàng hóa của bạn bè quốc tế, lương thực và vũ khí chi viện cho chiến trường miền Nam, nổi bật là chiến dịch vận tải VTB5, là chiến dịch chống phong tỏa bằng đường biển của Mỹ, là công tŕnh khoa học chế tạo thiết bị rà phá thủy lôi từ tính và bom từ trường bảo đảm giao thông giai đoạn 1967 - 1972 (Công tŕnh này đă được Chủ tịch nước tặng giải thưởng Hồ Chí Minh cùng với tập thể các đơn vị khác vào năm 1998).
Để đáp ứng với sự phát triển của ngành Hàng hải, ngày 28/11/1978, Chính phủ ra Quyết định số 300 thành lập Tổng cục Đường biển trực thuộc Bộ Giao thông Vận tải "là tổ chức quản lư sản xuất kinh doanh chuyên ngành..., hoạt động theo chế độ hạch toán kinh tế, bao gồm các tổ chức, xí nghiệp liên hợp, xí nghiệp sản xuất và sửa chữa, đại lư tàu biển Việt Nam".
Tuy nhiên trong t́nh h́nh chung của cả nước, ngành vận tải biển trong giai đoạn này cũng gặp không ít khó khăn, đ̣i hỏi phải tổ chức lại sản xuất, đẩy mạnh đầu tư, đẩy mạnh ứng dụng các tiến bộ khoa học công nghệ, mở rộng liên doanh liên kết với các địa phương với các ngành trong và ngoài nước.
Từ thực tiễn hoạt động, lănh đạo Tổng cục Đường biển đă mạnh dạn tŕnh bày phương pháp kinh doanh tự trang trải. Bộ GTVT và Nhà nước đă chấp nhận phương án này. Đến ngày 14/5/1990, Hội đồng Bộ trưởng ra quyết định thành lập Liên hiệp Hàng hải Việt Nam. Từ đây các đơn vị thành viên được gọi là các xí nghiệp thành viên do Liên hiệp quản lư điều hành theo kế hoạch của Bộ.
Liên hiệp Hàng hải ra đời với chức năng là tổ chức sản xuất kinh doanh đồng thời được Bộ Giao Thông Vận Tải ủy quyền tham mưu giúp Bộ thực hiện một số nhiệm vụ quản lư Nhà nước chuyên ngành trong phạm vi cả nước.
Năm 1990, Quốc hội thông qua Bộ luật Hàng hải Việt Nam, một Bộ luật chuyên ngành đầu tiên của nước ta, thể hiện tư duy quản lư nhà nước bằng pháp luật đối với ngành vận tải biển.

Bằng Nghị định 239/HĐBT ngày 29/6/1992, Cục Hàng hải Việt Nam được thành lập, tách hầu hết các nhiệm vụ quản lư sản xuất kinh doanh, tập trung làm công tác quản lư nhà nước chuyên ngành vận tải biển. Năm 1993 thành lập Tổng công ty Hàng hải Việt Nam trực thuộc Chính phủ, là doanh nghiệp nhà nước có vai tṛ chủ đạo trong ngành Hàng hải Việt Nam. Có thể nói đây là những thời điểm quan trọng về mặt tổ chức và thể chế của ngành vận tải biển, thời điểm bắt đầu thoát khỏi khó khăn của thời kỳ bao cấp, cùng cả nước đổi mới và phát triển.
Như vậy, từ năm 1993, trong hoạt động của ngành Hàng hải đă h́nh thành hai tổ chức rơ ràng về quản lư nhà nước và hoạt động sản xuất kinh doanh.
Ngày nay, công cuộc đổi mới đất nước đang đặt ra cho ngành vận tải biển nhiều nhiệm vụ to lớn. Toàn Ngành đang tiến lên với một quyết tâm cao, tiếp tục vững bước tiến vào thế kỷ 21.
Thương mại quốc tế của Việt Nam đă tăng trưởng mạnh trong ṿng hai mươi lăm năm trở lại đây từ sau khi mở của hội nhập với nền kinh tế thế giới, đặc biệt là từ sau khi Việt Nam trở thành thành viên của tổ chức thương mại thế giới(WTO).
Cùng với tốc độ tăng trưởng kinh tế đều đặn hằng năm, tốc độ tăng trưởng kim ngạch xuất nhập khẩu, giao thương hàng hóa cũng tăng nhanh và trong số đó chủ yếu được vận tải bằng đường biển là tiền đề phát triển ngành hàng hải Việt nam.

View more latest threads same category: